Rechtswinkel Achterhoek viert 10-jarig bestaan: ‘Na een gesprek lopen mensen opgelucht naar buiten’

REGIO – Wie met een juridische vraag zit, kan in Doetinchem gratis terecht bij de Rechtswinkel Achterhoek. Elke vrijdag geven rechtenstudenten in de bibliotheek kosteloos juridisch advies aan inwoners uit de hele regio. Daarmee helpen ze niet alleen mensen die anders moeilijk aan juridische ondersteuning komen, maar doen ze zelf ook waardevolle praktijkervaring op. Dit jaar viert de Rechtswinkel haar tienjarig bestaan. 

Door Guus Helle

“We hebben dit jaar al 300 adviezen gegeven”, zegt Indy Serfhos trots. De geboren Doetinchemer is voorzitter van Rechtswinkel Achterhoek en derdejaars rechtenstudent aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. “We kunnen mensen echt helpen, we horen veel positieve verhalen terug.” 

Samen met haar medevrijwilligers bemenst ze elke vrijdag van 15.30 tot 17.00 uur een lokaal in de bibliotheek in Doetinchem. Ook is er een online spreekuur. “We nemen voor ieder gesprek twintig minuten en proberen op basis daarvan een zo goed mogelijk advies te geven.” Alle adviseurs zijn rechtenstudenten, veelal van het Radboud of de HAN, en worden bijgestaan door ouderejaars studenten die het advies controleren. “We proberen het zo leesbaar mogelijk te maken, veelal vertalen we juridische begrippen naar meer begrijpelijke taal.”  

Ook stellen ze voorbeelddocumenten op, bijvoorbeeld voor een bezwaarschrift: “We proberen zoveel mogelijk handvatten te geven zodat mensen zelf stappen kunnen nemen.” Soms betekent dat ook een doorverwijzing naar een advocaat. “De mensen die bij ons komen hebben vaak beperkte middelen, dus we sturen ze het liefst door naar een sociaal advocaat, zodat ze goede en betaalbare hulp krijgen.” 

Rechtsgebieden
In het werk voor de rechtswinkel komen de studenten in aanraking met rechtsgebieden die tijdens hun opleiding soms alleen in keuzevakken voorbijkomen. “Zonder de rechtswinkel hadden we waarschijnlijk geen kans gekregen aan concrete juridische vraagstukken uit het arbeidsrecht, erfrecht en familierecht te werken”, vertelt Mira Pleiter uit Winterswijk. Zij is vierdejaars rechtenstudent aan het Radboud en secretaris voor de rechtswinkel. “We lopen geen stages op de universiteit, dus op deze manier leren we veel beter welke rechtsgebieden ons liggen. Het heeft mijn blik verruimd.”

Romy Stapelbroek uit Lichtenvoorde, penningmeester voor de rechtswinkel, valt haar bij: “Voordat ik ging werken bij de rechtswinkel had ik vanuit de universiteit nooit praktijkervaring opgedaan met het arbeidsrecht. Maar het blijkt erg interessant te zijn en ook betekenisvol om een werknemer te helpen die in conflict is met een bedrijf en zelf geen dure advocaat kan inhuren. Dus komend jaar ga ik mastervakken arbeidsrecht volgen.”  

Typisch Achterhoekse kwesties zijn er niet, naar de inschatting van de rechtenstudenten, wel zien ze regelmatig erfrecht voorbijkomen bij boerenfamilies en omgevingsrecht in verband met windmolens en andere kwesties die spelen in het buitengebied: “We krijgen vragen van Winterswijk tot Zutphen.” 

Communicatie
Nieuwe adviseurs worden niet zomaar in het diepe gegooid, vertelt Indy: “We hebben een hechte groep van 23 vrijwilligers waar we regelmatig teamuitjes mee doen. Naast dat dit een soort vriendengroep is geworden, ondersteunen we elkaar waar nodig met complexe kwesties.”  

De rechtswinkel biedt zelf ook mogelijkheden om te leren, aldus Sterre Kraus, algemeen bestuurslid en opgegroeid in Didam: “Afgelopen jaar hebben alle adviseurs een communicatiecursus gevolgd vanuit subsidie van de Nederlandse Vereniging van Rechtswinkels. Het heeft erg geholpen in het omgaan met moeilijke vragen.” 

Daarnaast organiseert Rechtswinkel Achterhoek tweemaandelijkse vergaderingen waarbij een advocaat of een deskundige een lezing geeft. “Het maakt netwerken makkelijk en opent deuren bij advocatenkantoren.”  

De viering van het 10-jarig jubileum wordt om deze reden groots aangepakt: “We geven in september een feest in de Witte Villa in Arnhem. Niet alleen huidige en oud-adviseurs zijn daarbij aanwezig, ook de advocatenkantoren die ons werk sponsoren.” 

Passie
De vier rechtenstudenten hopen dat meer studenten zich aanmelden als adviseur bij de rechtswinkel: “Dit kan vanaf het tweede jaar van de studie en het kost helemaal niet veel tijd. We wisselen af, dus we zijn elke maand maar een uurtje tijd kwijt op vrijdagmiddag en dan nog een aantal uur om een advies te schrijven”, aldus Indy.  

En als het aan haar ligt, is het zeer de moeite waard. Ze wil zich in haar master richten op strafrecht, maar heeft wel een uitstap gemaakt naar familierecht: “Dat doet me altijd veel, kwesties over ouderschap of een scheiding. Die zien we vaak bij de rechtswinkel.”  

Ook Romy is enthousiast: “Ik ben pas sinds oktober adviseur, maar ik heb al zoveel ervaring opgedaan. Het helpt echt met het maken van een goede keuze voor je studie.” 

Mira is blij met de rol die ze kan spelen voor mensen: “Juridische ondersteuning is over het algemeen erg duur, dus dat we het op deze manier toegankelijk houden voor de Achterhoek is zeer waardevol. En de vraag is enorm, het komt voor dat we mensen een week later terug laten komen omdat we niet de tijd hebben iedereen te helpen.”  

De mensen die ze helpen zijn des te dankbaarder, concludeert Sterre: “Na een adviesgesprek stappen mensen daadwerkelijk met een opgelucht gevoel naar buiten.”