In zak en as? Geen nood! Bezoek de ‘Wasstraat van Hoop’

ZUTPHEN – Iedere auto wordt weleens vies, dan mag-ie door de wasstraat om er weer glanzend uit tevoorschijn te komen. Ieder mens voelt zich weleens hopeloos. En wat dan? Theatermakers Merel Rutgers en Noa Pylyser bedachten er samen met zo’n honderd Zutphense basisscholieren een oplossing voor: ze toverden het plein vóór wijkcentrum Waterkracht vrijdag eenmalig om tot ‘Wasstraat van de Hoop’. 

Door Sander Grootendorst

In de weken voorafgaand aan de straattheaterproductie zijn Rutgers en Pylyser te gast geweest bij de Achtsprong, de Flief, De Parel en de taalschakelklas van De Waaier. Ze gaven er workshops met het thema ‘hoop’. “De ‘wasstraat’ is daar een onderdeel van. De kinderen hebben erg geholpen bij het zoeken, zien en vooral het verspreiden van hoop”, vertellen de theatermakers. “Volgens de kinderen wordt hoop namelijk alleen maar groter wanneer je die ook kunt delen en doorgeven.”

“Waarvan word je hopeloos?” Die vraag krijgen de scholieren en later op de middag ook volwassen bezoekers van de wasstraat voorgelegd als ze het plein betreden. De antwoorden mogen ze met krijt op een schoolbord noteren, dat voor de gelegenheid de ‘klaagmuur’ wordt genoemd. Een jongen schrijft dat hij alle hoop verliest als hij “niet mag gamen”. Een meisje schrijft: “Als ze over je grenzen gaan.” “Ruzie” wordt een paar keer opgeschreven. En: “Gepest worden.” Ook: “De dood.” Van een hele andere orde dan “een voetbalwedstrijd verliezen”, maar van allebei kan de moed je behoorlijk in de schoenen zakken. Een man pakt het krijtje en schrijft: “Zinloos geweld.” Een vrouw schrijft: “Rimpels.” Een andere vrouw: “Stress.” 

Van de klaagmuur door naar de wasroute. “Voelt u zich een beetje hopeloos of heel erg?” “Een beetje”: dan kun je meteen naar het van doorzichtig plastic gemaakte hoofdgedeelte van de wasstraat. ‘Heel erg”: dan moet je eerst door een lange slang kruipen. Alle kinderen voeren hun taken serieus uit, maar ze hebben er ook zichtbaar lol in. De volwassenen gaan daarin mee: “Fijn hoor, want ik had niet gedoucht”, grapt een vrouw als een meisje haar onderwerpt aan een zachtaardige behandeling met een grote wasborstel.

In de plastic ‘kas’ moeten de bezoekers een koptefeloon op en horen ze het Waslied, dat bestaat uit gesproken woord en zang. Tal van kinderstemmen vertellen waardoor ze soms de hoop verliezen, maar ook wat juist weer hoop gééft. Uit de eerste categorie: “Gebeten worden door een hond”, “m’n huiswerk niet af hebben”, “een zieke oma”. Uit de tweede categorie (de hoop): “Trampolinespringen”, “hardcore” en… “les krijgen van de juf”.

Het gaat er gelukkig niet zo heftig aan toe als in de echte wasstraat: geen krachtige waterspuiten, maar kleine capsules waarmee je bellen kunt blazen. Op die capsules staat een persoonlijke boodschap van de kinderen. Die hebben ze vlak van tevoren apart opgeschreven. Wat is bijvoorbeeld voor de Talin (10) en Oriana (11), leerlingen op De Waaier, belangrijk? “Vriendschap”, zeggen ze. Goed, ze hebben elkaar, maar ze zijn best wel een beetje hopeloos dat vriendinnetje Seba naar een ander school moet. “We missen haar.”

Het gemis delen met anderen, dat geeft toch weer hoop. “Aan het einde van de tunnel is licht”, zegt Merel Rutgers. “Hoop, daar krijg je toch hoop van!” zingen de kinderen in koor. Iedereen die de Wasstraat van de Hoop verlaat, wordt een spiegel voorgehouden, waarop hoopgevende woorden te lezen zijn: “Spetter!” “Bijzonder schoon!” “Schoonheid!”
Alle bezoekers komen na ruim een kwartier glanzend uit de wasstraat tevoorschijn. Na zo’n eendrachtige, creatieve behandeling kun je er als mens weer een hele tijd tegen.

– De Wasstraat van de Hoop is een project van Muzehof (centrum voor de kunsten) en Waterkracht. Ze hebben de handen ineengeslagen onder de naam ‘Kunstkracht’. “Versterken van verbeeldingskracht” is het doel. Die moet de bewoners van het Waterkwartier “inspiratie en handvatten” geven om toe te werken naar een “mooie toekomst voor de wijk”.
– Bij Waterkracht kun je een QR-code scannen om het Waslied te beluisteren op je telefoon.