Met zijn vrouw als motivatie gaat Jan (80) voor het werelduurrecord

WICHMOND - Jan Pieterse uit Wichmond wilde zijn vrouw Derrie – die vasculaire dementie heeft – zo lang mogelijk thuis verzorgen. Toen dat écht niet meer ging, zocht hij een nieuwe uitdaging. In december wil de fanatieke wielrenner in Apeldoorn het werelduurrecord voor 80-plussers verbeteren, gekoppeld aan een goed doel: onderzoek naar Alzheimer.

Door Luuk Stam

39 kilometer en 4 meter, dat is de afstand die de Italiaans Canadese tachtiger Giuseppe Marinoni in 2017 op een Canadese wielerbaan in een uur aflegde. Het is nog altijd het werelduurrecord voor 80-plussers. Daar zou eind dit jaar weleens verandering in kunnen komen, want Jan Pieterse uit Wichmond is vastbesloten om dit record op 8 december – kort na zijn 81ste verjaardag – op de wielerbaan van Apeldoorn uit de boeken te rijden.

Al maanden is hij in voorbereiding. Vijf keer in de week zit Pieterse op de fiets, waarvan één specifieke baantraining op woensdagochtend in Amsterdam. Een persoonlijke trainer, hulp van ervaringsdeskundigen uit de wielerwereld en een uitgedokterd trainingsschema moeten ervoor zorgen dat het clublid en medeoprichter van wielervereniging RTV Vierakker-Wichmond er in december helemaal klaar voor is. Ondertussen haalt hij met zijn actie geld op voor het Radboud Fonds, dat onderzoek doet naar Alzheimer.

Vijf trainingen in de week werkt de Wichmonder momenteel af, waaronder één specifieke baantraining op de wielerbaan in Amsterdam. Foto: Duane van der Geld

Mantelzorger
Zijn sportieve uitdaging volgt op een periode waarin het leven van Pieterse helemaal in het teken stond van zijn vrouw Derrie. Zij kampt sinds enkele jaren met vasculaire dementie, na Alzheimer is dit de meest voorkomende vorm van dementie. Haar man was een tijd lang haar mantelzorger, hij zette zich thuis in Wichmond dag en nacht voor haar in. De ontwikkeling van de ziekte van zijn vrouw was echter dusdanig dat een verhuizing naar een zorginstelling in Vorden noodzakelijk werd.

Inmiddels is Derrie al haar zelfstandigheid verloren, ze is rolstoelafhankelijk en kan nauwelijks nog praten. “Je krijgt alleen nog ‘oh ja!’ of ‘oh foei!’ terug, een gesprek voeren is niet meer mogelijk”, zegt Pieterse, die zijn vrouw twee keer per dag opzoekt. Dat voelt voor hem niet als een opgave: “Zij heeft hier recht op. We zijn getrouwd, ik heb ervoor getekend: in voor- en tegenspoed. Zij zou voor mij hetzelfde hebben gedaan. Het is zwaar, maar het is ook de realiteit, je moet het accepteren. Ik laat me er niet door ontmoedigen.”

De Wichmonder is ondernemend van aard, net zoals zijn vrouw dat was, de twee werkten jarenlang samen. Aanvankelijk hadden ze hun eigen zaak in woninginrichting, later een handwerkspeciaalzaak, samen met hun dochter. In die zaak – met een winkel in Warnsveld – werkt Pieterse nog steeds mee. Daarnaast is hij in zijn vrije tijd al sinds jaar en dag fanatiek wielrenner, op de weg welteverstaan. In het verleden reed hij ook wedstrijden. 

Altijd stelde hij zichzelf doelen, in alles. Zijn motto: een leven zonder doel is geen leven. Zo was het ook een groot doel om zijn vrouw zo lang mogelijk thuis te verzorgen. Toen dat wegviel, opperden zijn wielervrienden als nieuw doel een werelduurrecordpoging op de fiets. Pieterse was niet direct enthousiast, want zo’n recordpoging speelt zich af op de baan, hij fietste nog nooit op een baan. Inmiddels heeft hij er in Amsterdam heel wat trainingsrondjes opzitten: “Het gaat goed, ik vind het prachtig en ik ga er vol voor. Dit is mijn uitlaatklep.”

Naamgenoot
Het zal Jan Pieterse de komende periode ongetwijfeld de nodige naamsbekendheid opleveren. Al doet zijn naam bij de oudere wielerliefhebber wellicht nu al een belletje rinkelen. Een online zoektocht leidt ook al snel naar een rijk stukje nationale wielergeschiedenis, maar om direct een misverstand uit de wereld te helpen: Jan Pieterse uit Wichmond is niet Jan Pieterse uit het Zeeuwse Oude Tonge. Die laatste maakte in 1964 deel uit van de Nederlandse ploeg die goud won op de 100 kilometer ploegentijdrit tijdens de Olympische Spelen in Tokio.

Daarin speelde Jan Pieterse uit Wichmond geen enkele rol. Toch leverde het feit dat hij naam- en leeftijdsgenoot is van deze Olympisch kampioen in het verleden al meermaals verwarring op. Zo vielen er hier geregeld brieven uit binnen- en buitenland op de mat van fans van die andere Jan Pieterse, kwam er eens een enorm bloemstuk binnen en kreeg de Wichmonder zelfs uitnodigingen voor kampioenenbijeenkomsten van wielerbond KNWU. “Daar ben ik nooit naartoe geweest”, klinkt het. “Natuurlijk niet, want ik ben die Jan Pieterse niet.”

Wel zocht Jan Pieterse uit Wichmond zijn naamgenoot uit Zeeland recent op. In de eerste plaats om hem eindelijk eens op de hoogte te brengen van al deze misverstanden, ze hadden er samen om gelachen. Daarbij vond de voormalig Olympisch kampioen het mooi om te horen dat deze naamgenoot zelf ook één van zijn trouwe supporters was. “Want hij is voor mij wel een voorbeeld”, vertelt de Achterhoekse Jan Pieterse. “We lijken ook ergens op elkaar, hebben ongeveer dezelfde mentaliteit. Hij is ook een echte doorzetter.”

Voorbij gevlogen
Die term is ook zeker op hemzelf van toepassing. Bij een zware valpartij in een wielerwedstrijd liep Pieterse op 40-jarige leeftijd een schedelbasisfractuur op. Vanaf nul moest hij zijn leven weer opbouwen. Zijn vrouw Derrie was daarbij zijn grote steun. “Zij was een energieke warme, slimme en zeer krachtige vrouw, die zich inzette voor alles wat haar lief was”, vertelt Pieterse. “Gelukkig is haar warmte gebleven, de liefde is nog steeds zichtbaar in haar ogen. Als ik haar meeneem voor een wandeling door Vorden, dan zeg ik na afloop: wat was het fijn hè? En dan glimlacht ze. Daar doe je het dan toch voor?”

Van het project waarmee haar man nu bezig is, krijgt zijn demente vrouw niks mee. Zou dat wel zo zijn, dan zou ze horen dat hij door al zijn trainingen steeds sterker wordt. Dat blijkt ook uit de cijfers. Op de weg – waar de snelheid aanzienlijk lager ligt dan op de baan – reed Pieterse begin dit jaar trainingsrondjes met een gemiddelde van 28 kilometer per uur, nu komt hij al in de buurt van de 31 per uur. Wordt dat straks op de baan een uur lang boven de 39? “Het is haalbaar, daar ben ik van overtuigd. En de mensen die mij begeleiden, zijn dat ook.”

Frame
Er is nog wel een praktisch dingetje: de fiets. Momenteel rijdt Pieterse op een geleende baanfiets, maar die is voor hem eigenlijk net wat te groot. De Wichmonder heeft een baanfiets met framemaat 51 nodig. “En dan gaat het vooral om het frame”, vertelt hij. “Als ik dat heb, kan ik de fiets verder op laten bouwen. Van de grote fietsenmerken hoef je daarin niks te verwachten, die zouden dan een geheel nieuwe fiets moeten maken en dat is heel erg duur. Ik hoop dat iemand zo’n frame heeft of weet hoe ik eraan kan komen.”

Zo hoopt hij ook dat velen zullen doneren voor het Alzheimer-onderzoek, want het doel van dit alles is en blijft dubbel. Over het sportieve gedeelte: wat als de teller in Apeldoorn straks onder die 39 per uur blijft steken? Volgt dan een nieuwe poging? “Nee, ik doe het één keer”, klinkt het stellig. “Maar de mogelijkheid dat het niet lukt, die bestaat in mijn hoofd helemaal niet. Dit gaat mij gewoon lukken. Ik haal het. En ik heb ook al tegen mijn kinderen gezegd: als het enigszins kan, dan zou het geweldig zijn als mama erbij is. Ik doe het voor haar.”