Beste gemeenteraad,

Waarschijnlijk heeft u het niet goed in beeld, maar u knabbelt aan de lokale democratie. Iedere vier jaar mogen de inwoners van Zutphen via democratische verkiezingen aangeven in welke richting het beleid moet worden bijgestuurd. Tijdens de verkiezingscampagne brengen alle politieke partijen de belangrijkste standpunten onder de aandacht en de inwoners van Zutphen geven via het stembiljet aan over welke politieke richting ze het meest enthousiast zijn. En bij die uitslag behoort iedereen zich neer te leggen. We noemen dat democratie.

Maar nu gebeurt er iets vreemds in ons Hanzestadje. Op 18 maart 2026 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen en vlak daarvoor geeft u de democratie uit handen. Een groep van 100 uitgelote mensen gaat in belangrijke mate bepalen hoe Zutphen de CO2 foodprint de komende 25 jaar met 95% gaat terugbrengen. Een belangrijke opdracht die op uw bordje ligt, wordt zomaar verschoven naar willekeurige ongekozen burgers. Niemand kent deze mensen die in belangrijke mate het milieubeleid gaan bepalen.

Op internet staat een leuk filmpje van de Zutphense forumvergadering over dit onderwerp. Ik heb het uurtje met volle aandacht bekeken en komt tot de conclusie dat de linkse partijen het inwonerberaad geweldig vinden en de rechtse partijen ernstige vraagtekens hebben bij de representativiteit van de 100 klimaatbabbelaars. Links vindt het afschuiven van de democratische opgave geen enkel probleem en rechts vindt dat die juist bij de gemeenteraad ligt. Hoe kunnen de kiezers volgend jaar in maart nog invloed uitoefenen op het lokale klimaatbeleid?

Ik weet inmiddels wel dat u professionals gaat inhuren die de club van 100 van informatie over CO2-reductie gaan voorzien. In Zutphen zijn dat onder andere de fietsersbond, Zutphen Energie, IJsselwarmte en IJsselwind. Die laatste twee zijn spin-offs van Zutphen Energie, dus eigenlijk is het drie keer dezelfde club. Maar ik mis de afgevaardigde die iets vertelt over kernenergie. En voor de rest begrijp ik ook niet wat het inwonersberaad van Arriva of Perspectief moeten leren over de CO2-reductie. In Deventer was recent ook zo’n inwonersberaad en de uitkomsten daar zijn inmiddels bekend. 84 van de 100 deelnemers willen dat er in de stad een reclameverbod komt voor vliegreizen, vlees en zuivel. Deventer moet de klimaatnoodtoestand uitroepen en natuurgebieden moeten een rechtspersoon worden. Nou, dan mag u raden welke politieke kleur zwaar oververtegenwoordigd was in dit ‘representatieve’ inwonerberaad. Links Deventer had ruimschoots gewonnen, de democratie verloren. Zorgelijk. 

In Zutphen gebeurt momenteel hetzelfde. 100 onbekenden worden op een slinkse manier een politieke richting opgedreven. De huidige Zutphense gemeenteraad vindt het bij meerderheid prima. Maar de lokale democratie wordt verkwanseld. 100 onbekenden geven een advies dat de komende 25 jaar, dus ook na 2026, nog dwingend is. Dat is gevaarlijk. Beste gemeenteraad, u knabbelt aan de lokale democratie.