Comfort is het codewoord in energiezuinige woning

ZUTPHEN – Veertig jaar woont Cees de Boer in zijn huis aan de Weg naar Laren in Zutphen. “Het was destijds behoorlijk uitgewoond.” Zutphen Energie bestond nog niet, De Boer kon geen energiecoach te hulp roepen. Maar hij en vrouw gingen toch aan de slag, lang voordat een term als ‘energiezuinig’ als vanzelf met prettig en verantwoord wonen in verband werden gebracht.

Door Sander Grootendorst

Op de zaterdagen 2 en 9 november is weer een ‘duurzame huizenroute’ uitgestippeld, en de woning van De Boer is op 22 november ook opgenomen in het fietsrondje van Zutphen Energie. Een informatieve tussenstop aan de Weg naar Laren, in het huis van energiecoach-in-spe Cees de Boer; hij volgt de opleiding. “Energiecoach wil zeggen dat je op uitnodiging in een woning rondkijkt en advies geeft hoe die energiezuiniger kan worden. Daarbij spelen natuurlijk allerlei factoren mee, waaronder het budget dat de bewoners ter beschikking staat. Het mooie is dat je ook met weinig geld al veel kunt doen, zoals het aanbrengen van tochtstrips. Of een zandlopertje in de douche, zodat je er niet te lang onder blijft staan. Ik heb er ook eentje. Het werkt echt.”
Wie geen mogelijkheid heeft om zelf maatregelen te nemen, kan de ‘FIXbrigade’ inschakelen. En voor een compleet advies, met alle opties en financiële onderbouwing, kun je terecht bij de professionele energieadviseurs, maar die zijn niet gratis.

Eerst maar eens rondneuzen in ‘voorbeeldhuis’ De Boer, dan kom je vanzelf op ideeën die goed zijn voor milieu en portemonnee. En het eigen welbehagen. Ook als je in een huurhuis woont.
Dat De Boer er zo vroeg bij was komt mede door zijn interesse in stichting De Kleine Aarde, die vijftig jaar gelden al experimenteerde met alternatieve energie en duurzaam bouwen. Eenmaal vanuit Amsterdam verhuisd naar Zutphen maakte hij er werk van. “Het is volgens de weg van de geleidelijkheid gegaan. Het eerste wat we deden was de steensmuren voorzien van binnenisolatie. Vijf centimeter steenwol was de norm, dat is inmiddels tien centimeter.” Het plaatsen van HR++-glas deed een flinke duit in het zakje en, zo’n twintig jaar geleden, vloerverwarming in de kelder.
“Sindsdien hebben we een droge kelder en meteen een buffer naar de begane grond. Natuurlijk compleet geïsoleerd.”

Warmtepomp
De grootste stap was vorig jaar maart. “We hebben een warmtepomp aangeschaft en zijn helemaal van het gas af.”
De ingrijpende acties worden afgewisseld met kleine. Tochtstrips, ledlampen, dat soort zaken. “Ook met meerdere kleine aanpassingen kun je het energielabel van je huis al omhooghalen. Alles telt op: van kierdichting tot slim ventileren… Ook een belangrijke afweging richting de toekomst. Je huis wordt meer waard. Kopers letten echt op zo’n label.”
Cees en Margot zijn van plan nog een tijdje op deze plek te blijven wonen. Dan wil je het uiteraard zo aangenaam mogelijk hebben. “Dat bracht ons ertoe ook de begane grond van vloerverwarming te voorzien. We waren toch toe aan het vervangen van de parketvloer.” Zo hebben ze het steeds gedaan: niet halsoverkop, maar wanneer het zo uitkwam. “Het natuurlijke moment pakken. En dan investeren in comfort.”

Langzaam maar zeker heeft het uit 1908 daterende huis een metamorfose ondergaan. “Toen we het kochten zaten er nog keukenkastjes met van die gordijntjes in.” Tegenwoordig… koken ze op inductie. “Dat is ons goed bevallen, het werkt veel efficiënter dan gas.”

Het hoeft niet, maar wie dat wil kan geavanceerde hulpmiddelen inzetten, ook in de vorm van speciale apps. Bijvoorbeeld een CO₂-meter. Slaat de meter te hoog uit, bijvoorbeeld als er meerdere mensen op bezoek zijn, dan… “zetten we even een raampje open.” Oldskool-methode van ‘slim ventileren’.

En waar voor menigeen de energiekosten de pan uit rijzen, zijn ze hier enorm gekelderd. “Per saldo zitten we op 250 euro per jaar. Dat was 2.500. Kun je nagaan.”

Rondleiding
Een rondleiding door het huis voert langs diverse handigheidjes. Een gordijn achter de voordeur is er daar een van. ’s Avonds gaat het deurgordijn dicht. Op naar het topstuk: de warmtepomp. Net als een cv kun je die op een bepaalde temperatuur afstellen. “Ons huis is goed geïsoleerd, vijftig graden moet kunnen. Maar onder de zestig heb je kans op legionella. Geen punt. De pomp ‘weet’ dat en zorgt ervooor dat er één keer per dag toch zestig graden op de teller staat.”
Via een ‘buffervat’ van 180 liter worden de leidingen in huis verwarmd. De Boer houdt de resultaten nauwgezet bij. “Hier kun je aflezen dat de pomp in september 67 kilowattuur aan energie heeft verbruikt.”
Vanuit een zolderraam aan de achterzijde en later vanaf het dak – hoogtepunt van de rondleiding – heb je uitzicht op het dakenlandschap van het Deventerwegkwartier dat in toenemende mate wordt bepaald door de aanwezigheid van zonnepanelen. Er zijn ook enkele externe warmtepompen geplaatst, zogenoemde ‘buitenunits’. “Het nadeel is het geluid dat ze produceren. Dus hang hem niet te dicht bij het slaapkamerraam van de buren. Het moeten er ook niet te veel worden, dan wordt het tussen de huizen een klankkast.”
“En zie je dat? Daar hebben ze een hybride warmtepomp. Dus met behoud van de cv. Daar kun je als bewoner óók voor kiezen.”
De Boer posteert zicht tussen de zonnepanelen die zijn dak vrijwel geheel bedekken. Het aandrijfmechanisme van het energiesysteem in het huis. En de meester van dat systeem is de zon. Van belang is ook de warmtewisselaar, die wordt gevoed met glycol, een soort antivries. “Het is een mooi, gesloten systeem.”
We dalen de trap weer af naar het halletje waar de warmtepomp staat. Een flinke knaap, maar geluid maakt hij niet. “Als het kouder wordt, gaat-ie wel een beetje brommen hoor”, zegt De Boer. “Ongeveer zoals een koelkast, je hebt er geen last van.”

Alle informatie is te vinden online te vinden op zutphenenergie.nl en live in de winkel van het energiebedrijf aan de Overwelving.