‘Het leven vol omarmen en vieren’

In memoriam Sarah Marijnissen (1949-2026)

“De werkelijke waarde van alles zit ’m in het persoonlijke”, zei de Zutphense documentairemaakster Sarah Marijnissen uit Zutphen in een interview voor deze krant ruim drie jaar geleden. Het interview ging over haar tweeluik Vaders & Dochters, uitgezonden door KRO-NCRV. Een zeer persoonlijk tweeluik over de complexe relaties van vier vrouwen met hun respectievelijke vaders. Een van de vrouwen was Marijnissen zelf. Ze verloor haar vader toen ze dertien was.

Door Sander Grootendorst

De film was een vervolg op Moeders zijn ook dochters uit 2020: Een al even persoonlijk tweeluik waarin ze de “al te hechte” band met haar overleden moeder onderzocht en “omvormde naar een vrijere, liefdevollere verbinding”.
Tijdens het interview in haar woning aan de Laarstraat kwamen we te spreken over het interviewen zelf, over journalistiek, over hoe je een verhaal vertelt. En over de vele factoren die het wezenlijke, menselijke verhaal niet opdiepen, maar juist vertroebelen. Waaronder niet in de laatste plaats AI, kunstmatige intelligentie.
Marijnissen was daar niet bang voor: “Kan een robot ooit een gesprek vervangen zoals wij dat nu hebben? Een gesprek vol met herinneringen, halve en hele gedachten?”
Inderdaad was het interview zoals zo vaak geen interview in de eigenlijke zin van het woord, maar een gesprek.
Nee, een robot zal dat nooit kunnen, zei ze optimistisch.

Inspiratie
Marijnissen, geboren in Oss, is nog niet zo lang Zutphense, ze kwam hier wonen in 2018. “De mensen en de energie van Zutphen zijn een inspiratie voor mij.”
Haar films zijn veelal persoonlijke ontdekkingreizen naar de zin van het bestaan. “Op zoek gaan naar wie je echt bent” was voor haar essentieel. “Jezelf verbinden met je eigen levenskracht en oorsprong en van daaruit naar de wereld kijken met een onbevangen blik. We zijn allemaal bedraad voor liefde en geluk, met elkaar verbonden en van elkaar afhankelijk. We kunnen het leven vol omarmen en vieren.”
Dat zegt ze in een afscheidsvideo die is te vinden op YouTube.
Marijnissen wist van haar naderende dood, ze had een hartkwaal die het dagelijks leven zwaarder maakte, maar haar geest juist lichter. Steeds sterker besefte ze: “Het bewustzijn stopt niet bij de dood.”

Kinderen
Nadat Marijnissen lang had getwijfeld wat ze later worden wilde besloot ze het onderwijs in te gaan. Maar tegenover kleuterklassen van tientallen kinderen zakte haar de moed haar in de schoenen. Ze studeerde daarna pedagogiek en andragogiek en doceerde aan de pedagogische academie De Klokkenberg in Nijmegen. Ze maakte daar gebruik van video-opnames. Het bracht haar op een idee: opeens wist ze zeker wat ze worden wilde: documentairemaker. Ze werd tot twee keer toe afgewezen op de Filmacademie, maar zette door, studeerde visuele communicatie aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam. In 1988 maakte ze samen met de ervaren regisseur Agna Rudolph het docudrama Gezocht: lieve vader en moeder, waarin twee volwassen vrouwen hun levensverhaal delen over seksueel misbruik door hun vader en stiefvader.

Volgens de regels van de ironie van het lot werd Marijnissen docent aan de Filmacademie.
Een zware burn-out zette haar drukke leven in 1998 stil. Het veranderde in een leven van meditatie. De nieuwe eeuw bracht haar bij de Boeddhistische Omroep.

Helend
“Het maken van deze film was helend voor mij”, zei ze drie jaar geleden over Vaders & dochters. “En daar moet je dan 73 voor worden.”
Vorig jaar zou er nog één tweeluik volgen: Je hart als poort. “Zie je hart als poort en alles stroomt moeitelozer, het leven geeft plezier, diepgang en stilte.”
Plezier, diepgang en stilte vond Marijnissen ook in de natuur. Je kon haar zomaar tegenkomen op een wandeling met haar hondje in het bos bij Huize ›t Velde in Warnsveld.

In een afscheidsinterview op de website van de Boeddhistische Omroep zei Marijnissen in maart van dit jaar: “Ik maak iets heel aparts mee: mijn levenskracht verandert voor geen millimeter. Die blijft even enthousiast, onderzoekend en nieuwsgierig als altijd. Ik loop nog steeds vol met ideeën en geniet waanzinnig van het leven. De schoonheid, de diepgang, hoe mooi de aarde is. Ik kan alleen maar zeggen; geniet van het leven met volle teugen. Daar is het leven echt voor bedoeld.”

Sarah Marijnissen is donderdag 28 mei overleden. Ze werd 76 jaar.