Hitterecord van Warnsveld na 82 jaar nog altijd overeind

WARNSVELD – Zelfs na de warmste zomer ooit gemeten in Nederland staat het hitterecord van Warnsveld nog altijd fier overeind. Op 23 augustus 1944 werd in Warnsveld een temperatuur van 38,6 graden gemeten. Daarmee is het dorp nog steeds recordhouder voor de hoogste temperatuur die in Nederland ooit in de maand augustus werd gemeten.

Het landelijke hitterecord stond bijna 75 jaar op naam van Warnsveld, tot het in 2019 werd verbroken. Op 24 juli van dat jaar werd in Eindhoven 39,3 graden gemeten. Een dag later liep het kwik in Gilze-Rijen zelfs op tot 40,7 graden. Dat record staat nog altijd. 

Zoon Henk Thate hield ook dit jaar de temperatuur met belangstelling in de gaten. “Nog één week te gaan en het lijkt erop dat Warnsveld zijn hitterecord voor de maand augustus zal behouden. Ook na 82 jaar staat het nog steeds als hoogste gemeten temperatuur voor deze maand”, schreef hij onlangs. En inderdaad: het augustusrecord bleef overeind.

Het record werd in 1944 gemeten door huisarts Jan B. Thate, die in Warnsveld een grote tuin had waar hij zijn weerwaarnemingen deed. Dat de temperatuur uitzonderlijk hoog was, realiseerde hij zich destijds wel, al was er vanwege de oorlog nauwelijks aandacht voor het weer. Later vertelde hij over die bijzondere dag: “De mussen lagen, bij wijze van spreken, bij risjes in de dakgoot.” 

De meting van 38,6 graden werd in het verleden nog wel eens ter discussie gesteld. In 2006 trok Meteo Consult de betrouwbaarheid ervan in twijfel. Nader onderzoek wees echter uit dat de meetopstelling in Warnsveld aan de eisen voldeed en dat de gemeten temperatuur ook meteorologisch goed verklaarbaar was. Het record bleef daarmee staan. 

De hitte kwam in 1944 bovendien enigszins onverwacht. Juni en juli waren relatief koel en wisselvallig. In augustus veranderde het weerbeeld en kreeg Nederland te maken met een zuidelijke stroming die zeer warme lucht vanuit het zuiden aanvoerde. Op 23 augustus kwamen verschillende weersystemen precies goed samen. De wind draaide naar het oosten tot zuidoosten en de zon deed de rest. In Warnsveld liep de temperatuur uiteindelijk op tot 38,6 graden. 

Ook dit jaar leek het erop dat het oude augustusrecord mogelijk zou sneuvelen. De zomer van 2026 was immers de warmste zomer ooit gemeten in Nederland. Maar augustus leverde uiteindelijk geen hogere temperatuur op dan die van 1944. Daarmee blijft Warnsveld ook na 82 jaar de trotse recordhouder. Een bordje bij het huis waar de temperatuur destijds werd gemeten, herinnert nog altijd aan de bijzondere prestatie van Jan B. Thate.

Dit artikel is gebaseerd op een publicatie van Reinout van den Born op Weerverteller.nl. Het volledige oorspronkelijke verhaal is te lezen via: weerverteller.nl/verhalen/warnsveld-nog-altijd-houder-van-het-hitterecord-voor-augustus.

Een bordje bij het huis waar de temperatuur destijds werd gemeten, herinnert nog altijd aan de bijzondere prestatie van Jan B. Thate. Foto: Henk Mulder