Gestolen Stolperstein na acht jaar terecht
AlgemeenZUTPHEN – De in 2018 gestolen Stolperstein voor Herman Snatager is na acht jaar teruggevonden. De gedenksteen, die destijds als eerste Stolperstein in Zutphen werd gelegd voor een Joodse inwoner die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd weggevoerd en vermoord, werd zondag gevonden in de berm langs de N314 bij Baak.
De vondst werd gedaan door Gerwin Reindsen, die daar zondagochtend zijn hond uitliet. In de berm tussen de weg en het fietspad zag hij een metalen plaatje liggen. “Ik zag eerst het plaatje en daarna de tekst. Ik had net een boek over Auschwitz gelezen, waarin ook het Stolpersteine-project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig werd genoemd. Daardoor wist ik wat het was”, vertelt hij.
Thuis zocht Reindsen op internet naar meer informatie. Al snel ontdekte hij dat het om de in 2018 gestolen Stolperstein uit Zutphen ging. Hij nam daarop contact op met Stolpersteine Zutphen. Volgens John Löwenhardt van Stolpersteine Zutphen is de steen waarschijnlijk door de dieven weggegooid toen bleek dat het materiaal weinig waarde had. “Door de recente wegwerkzaamheden in Baak is het plaatje waarschijnlijk weer zichtbaar geworden.”
De diefstal veroorzaakte in 2018 veel verontwaardiging. Een Stolperstein, of struikelsteen, is een steentje van beton met een dun laagje messing erop. Hoewel het weinig materiële waarde heeft, is de emotionele betekenis groot voor nabestaanden en betrokkenen. “Je kunt het zien als grafschennis”, aldus Michiel Schoenmakers van Stolpersteine Zutphen. Eind 2018 werd daarom een nieuwe steen geplaatst, die extra stevig werd vastgezet.
De steen is destijds in de Raadhuissteeg gelegd op initiatief van de toenmalige voorzitter van Stolpersteine Zutphen, Anjo Lodewijks. De steen herdenkt Herman Snatager, die in Zutphen een handel in naaiartikelen had. Tijdens de eerste razzia in Zutphen, in oktober 1941, wist hij te ontkomen en dook hij enige tijd onder. Begin 1942 keerde hij terug naar zijn vrouw Betty. Omdat zij inmiddels zwanger was, zagen zij een nieuwe onderduik niet als haalbaar. Een huilende baby zou te riskant zijn.
In maart 1943 werden het echtpaar opgepakt. Hun zoontje werd geboren in kamp Westerbork, maar leefde slechts kort. In juli 1943 werden Herman en Betty vermoord in Sobibor, een vernietigingskamp van de nazi’s in het huidige Polen.
