Vaatjes op de benen: verschil met spataderen en wanneer behandeling zinvol is

Met de eerste warmere dagen verschijnen ze weer op de IJsseldijk: fietsers in korte broek, joggers langs de Berkel, wandelaars door het buurtschap Bronsbergen. Mooi om te zien, maar voor wie aan de eigen benen kijkt, is het soms ook het moment dat kleine rode of paarse vaatjes opvallen. In Zutphen en de Achterhoek krijgt JMH de Huidkliniek elk voorjaar weer vragen over deze beenvaatjes, ook wel teleangiëctasieën genoemd.

Wat beenvaatjes precies zijn
Beenvaatjes zijn kleine, oppervlakkige bloedvaatjes die door de huid zichtbaar worden. Ze ontstaan vaak door een combinatie van erfelijke aanleg, hormonale veranderingen (zwangerschap, anticonceptie, overgang), staand of zittend werk, lange autoritten of intensieve sportbelasting. Ook zonblootstelling kan de wandjes van kleine bloedvaten verzwakken, waardoor ze permanent zichtbaar worden. Wat beenvaatjes precies zijn en hoe ze ontstaan, hangt af van het type vaatje en de plaats op het lichaam.

Verschil met spataderen
Beenvaatjes worden vaak verward met spataderen, maar het zijn andere aandoeningen. Spataderen (varices) zijn dikkere, kronkelende aderen die op de huid uitsteken en samenhangen met de werking van de aderkleppen. Bij medische klachten zoals zware benen, jeuk of pijn is een verwijzing naar de huisarts of vaatchirurg op zijn plaats. Beenvaatjes daarentegen zijn meestal cosmetisch, en kunnen zonder verwijzing door een paramedisch huidtherapeut behandeld worden onder Wet BIG art. 34.

Welke behandelopties bestaan er
In de praktijk worden meestal twee routes overwogen. Een vasculaire laser werkt selectief op het rode bloedpigment in het vaatje, waarna het lichaam het geleidelijk afvoert. De huid eromheen blijft daarbij intact. Sclerotherapie, waarbij een vloeistof in het vaatje wordt geïnjecteerd om het te laten dichtgroeien, is een tweede optie, meestal voor grotere vaatjes. Welke behandeling het beste past, hangt af van het type vaatje, de diepte en het huidtype. Wie meer wil weten over beenvaatjes laser-behandeling in de regio, vindt op klinieksites uitleg per techniek en zone.

Realistische verwachtingen
Beenvaatjes laten zich niet voor altijd “wegtoveren”. Nieuwe vaatjes kunnen ontstaan door dezelfde oorzaken die de eerste vaatjes veroorzaakten, zoals zon, staand werk of erfelijkheid. Wel zien de meeste mensen na twee tot vier sessies een duidelijk lichter beenbeeld. Het traject wordt vaak gespreid over enkele maanden en gecombineerd met preventief advies: SPF 50 op de benen bij zon, steunkousen bij staand werk en wandel- of fietspauzes bij lang zitten.

Twijfel? Eerst een consult
Wie twijfelt of vaatjes op de benen geschikt zijn voor laser-behandeling, kan terecht bij een paramedisch huidtherapeut voor een gratis intake. JMH de Huidkliniek in Deventer biedt voor de regio Zutphen, Lochem en omgeving paramedische beoordeling onder Wet BIG art. 34. Tijdens dit korte consult kijkt de huidtherapeut naar het type vaatjes, beoordeelt of er reden is voor doorverwijzing naar de huisarts, en bespreekt het verwachte behandelplan en de kosten.