Voor het eerst naar de stembus

Onwennig liep ik in de zomer van 1983 door het centrum van Amsterdam; de ‘grote’ stad waar ik ging studeren. Op kleine ronde gebouwen en grote houten borden hingen kleurrijke posters van politieke partijen, die opriepen om te gaan stemmen. Het was de tijd van de demonstraties tegen kernwapens, waarin ik had meegelopen. Drie jaar na die ‘zomerwandeling’ kende ik de stad goed. Ik kreeg op mijn studentenkamer voor het eerst in mijn leven een stemkaart toegestuurd. 

Die gemeenteraadsverkiezingen vonden plaats op 19 maart 1986. Juist in die periode had ik voorbereidende cursussen voor een studiereis naar Rusland. Daar ging de vrijheid om te kiezen niet verder dan de communistische partij. Onwillekeurig gaf me dat een extra gevoel van verantwoordelijkheid om te gaan stemmen. Een belangrijk verkiezingsthema in Amsterdam was wonen. Dat kon je ook in de straat zien. Krakers en mobiele eenheid stonden met regelmaat tegenover elkaar. Politieke partijen waren het allemaal eens dat er moest worden gebouwd. Net als nu ging het ook toen om de vraag waar en voor welke prijs.

Er stond op de stemdag in 1986 een lange rij voor de Maarten Luther Kerk. Mensen waren stil of spraken op zachte toon. Het geheim van de stem van de voorkeur hing in de lucht. Ik toonde m’n kersverse rijbewijs en dook met een groot formulier achter het gordijn. Toen ik m’n formulier opgevouwen in de bus gooide twijfelde ik een moment of ik het wel goed had gedaan. Zouden de tellers dat ene rode stipje op het formulier wel kunnen vinden? Ik vroeg me geen moment af of het wel zin had om te stemmen. Ik stemde uit overtuiging en minstens zoveel in het besef dat het een teken van mijn vrijheid was. Daar moest je bewust en voorzichtig mee omgaan.

Dit jaar, 43 jaar na mijn eerste gemeentelijke kiesmoment, kunnen er in Zutphen 2029 mensen voor het eerst in hun leven stemmen. Ze stemmen op iemand die hen 4 jaar lang in de gemeenteraad gaat vertegenwoordigen. Ik heb die jonge mensen allemaal een kaartje gestuurd. Mijn boodschap aan hen: stemmen is belangrijk, omdat het de beste manier is om invloed te hebben op de toekomst van de gemeente Zutphen.

Waar worden huizen, waarin jij kunt gaan wonen, de komende jaren gebouwd? Zet ik er m’n container voor de deur, of belandt de vuilniszak verderop in een ondergronds? Staat m’n auto voor de deur, of heb ik alleen een fiets nodig om op m’n werk te komen?

Het zijn allemaal onderwerpen waar verschillend over wordt gedacht en waar al die jonge mensen met stemmen hun invloed op kunnen uitoefenen. En als je dan bedenkt dat je maar ongeveer 250 stemmen nodig hebt om met voorkeur in de gemeenteraad terecht te komen, dan besef je dat die invloed heel dichtbij is. Nu maar hopen dat mensen hun vrijheid waarderen en de invloed willen grijpen, voor zichzelf en voor de anderen.