De mooiste gezichten van Zutphen: Harm Edens

In Zutphen begon fotograaf Frank Mossink ruim twee jaar geleden met het portretteren van opvallende stadsgenoten. Zijn fascinatie voor portretten deelde hij op social media, waar het snel aansloeg bij een breed publiek. Eind 2023 vierde Mossink zijn 100e portret, en vanaf dit jaar is de wekelijkse serie te bewonderen in Contact Zutphen-Warnsveld.

Door Frank Mossink

Voor de Mooiste Gezichten van Zutphen tref ik hem op de Canadezenbrug aan het begin van de Deventerweg. Het leek een leuk idee om hem daar te portretteren maar de felle zon zorgde
ervoor dat we uitweken naar het parkje ernaast, waar we later ook een geanimeerd gesprek zouden voeren.

“Ik ben in Enschede geboren in 1961. Toen was dat nog echt een post-textielstad”, zo begint hij te vertellen. “Op m’n zesde gingen we in een nieuwbouwwijk wonen en daardoor heb ik nu nog
steeds een afkeer van plekken als Nieuwegein. Ik ben voor meer inbreiding en niet nog meer uitbreiding.” In het gezin waarin hij en zijn zus opgroeiden was iedereen vooral op zichzelf gericht en bemoeiden zijn ouders zich niet zo met hem. Zijn jeugd werd bepaald door veel vriendjes waarmee hij buiten speelde, toneelspelen op school en vooral heel veel sport.

Toen hij op zijn zeventiende klaar was met het VWO verhuisde hij naar Groningen. Hij wilde eigenlijk toneelschool gaan doen maar dat vonden z’n ouders maar niks. Dus ging hij Nederlands
studeren en later Theaterwetenschap in Amsterdam. Niet zonder succes want hij heeft sinds die tijd drieëntwintig jaar comedy geschreven en veel series gemaakt als Laat maar zitten, Het zonnetje in huis, In de Vlaamsche Pot en Baantjer. Dit Was Het Nieuws, dat hij presenteert, gaat nu zijn negenentwintigste jaar in en telt dan al driehonderd afleveringen.

Dit jaar zit hij veertig jaar in het vak, iets waarvan hij zegt dat daar vooralsnog geen grote festiviteiten rondom zijn gepland. Lachend merkt hij op dat André van Duijn zestig jaar in het vak zit, en het dus altijd beter kan! “Eigenlijk vind ik het allemaal ijdeltuiterij”, voegt hij daaraantoe. Zijn werk begon al tijdens zijn studie toen hij in een clubje mensen zat dat samen geïnspireerd door Monty Python en The Young Ones zelf ook dingen ging maken. Uit die tijd kende hij Ger Apeldoorn en is toen samen met hem de omroepen gaan bestormen, zoals hij dat zelf verwoordt. “Omroepland is geen feestje in de menselijke omgang, we hebben er in die tijd echt voor moeten knokken om een voet tussen de deur te krijgen.” Toch lukte het hem gelijk om zijn brood te verdienen met het verkopen van de scripts die hij maakte. Hij relativeert dat gelijk door te
noemen dat in het land der blinden eenoog koning is, er was toen niet veel concurrentie.

Na zijn periode in Amsterdam zou hij nog zes jaar in Haarlem wonen om vervolgens in 2003 naar Zutphen te komen. Een collega van zijn partner woonde hier al en liet voor de grap een pand zien dat te koop stond. Hoewel het nogal een bouwval was zagen ze er gelijk iets in en in tien minuten hadden ze het beiden al denkbeeldig ingericht. Het gevoel klopte gewoon. De ruimte, lucht, de IJssel, het coulisselandschap, koeien en al dat soort dingen bleken daarin factoren die nog voordat ze het tegen elkaar uitspraken van waarde waren in de keus om hier te wonen.

Bij Omroep Gelderland maakt hij al vele jaren programma’s zoals Gelderse Koppen en Buitengewoon… en dit jaar presenteerde hij voor de 16e keer het Vierdaagse Journaal. Ondertussen is duurzaamheid en het maken van een betere wereld steeds belangrijker geworden. Hij is nu 28 jaar ambassadeur van het Wereld Natuur Fonds en sinds kort ook van het Jane Goodall Instituut. Rondom dit thema is hij bezig een boek te schrijven en maakt hij elke week het radioprogramma BNR Duurzaam. Ook leidt hij vaak symposia en conferenties over duurzame onderwerpen in de breedste zin van het woord. “De bottomline is dat het verrot slecht gaat met de wereld en dat driekwart van de mensen wegkijkt en niets doet. Schaarste, oorlogen, geopolitiek, heel veel dingen waar ik behoorlijk veel last van heb”, zegt hij. Ook de ontwikkeling rond de LHBTIQ+ gemeenschap waar hij ook regelmatig dingen voor doet gaan hem aan zijn hart. “De vrijheid die we elkaar gunnen in Nederland en eigenlijk in de hele wereld staat ernstig onder druk… daar moeten we heel alert op zijn.”

Ik vroeg hem of er in zijn loopbaan dingen uit springen waarop hij extra trots is maar ontdekte dat dat woord niet zo bij hem past. Wel wordt hij gelukkig programma’s en projecten die heel veel
jaren doorgaan en dus waarde blijven houden. En eenenveertig jaar met manlief hoort daar ook bij.
“Als alles zou kunnen, wat zou je dan nog eens willen maken?” Die vraag stelde ik hem tot slot. “Misschien een heel degelijk duurzaamheidsprogramma, wekelijks op tv. Met al het laatste
nieuws, mooie innovaties en houvast voor iedereen. En met veel humor zodat we samen een toekomst kunnen maken. Maar ja… dat is natuurlijk weer te duur.”

De buitengewoon onderhoudende man die er als geen ander in slaagt om de zwaarste thema’s met luchtigheid en humor aan de kaak te stellen is natuurlijk de enige echt Harm Edens!