‘Repair Café dé plek voor jonge technici-in-de-dop’
ZUTPHEN – De belangrijkste reden voor een bezoek aan een Repair Café is natuurlijk dat je een object door een vakman of vakvrouw wilt laten herstellen. Zodat je koffiezetapparaat, je naaimachine, je broodrooster het weer doet. Zodat je weer op het krukje kunt zitten waar een pootje vanaf was gebroken. Enzovoort. Een bijkomstige reden is de gezelligheid.
Door Sander Grootendorst
Want de sfeer is er prima, dat merk je zodra je er binnenstapt. Zoals afgelopen zaterdagmiddag in buurthuis De Uitwijk in de Zutphense Zuidwijken. Dat komt mede door het concept dat Repair Cafés wereldwijd met elkaar gemeen hebben: “Het is niet zo dat je een apparaat ter reparatie inlevert en zelf even koffie gaat drinken. Nee, je wordt geacht erbij te blijven zitten.” Voor de gezelligheid én – nog belangrijker – de zelfredzaamheid. “As je oplet kun je het probleem de volgende keer misschien zelf oplossen.” “En wie weet denk je wel: wat fijn om de mensen te kunnen helpen met kleine reparaties, dat wil ik ook.” Aan het woord zijn de coördinatoren van de Zutphense Repair Cafés: Ton Schaap (De Uitwijk), Marion van Arragon (’t Warnshuus in Warnsveld) en Wilco van Vuure (wijkgebouw Hart van Leesten). Alle drie verrichten ze zelf ook reparatiewerkzaamheden. “Je moet natuurlijk wel weten waar je over praat. En het is gewoon leuk om te doen.”
Wegwerpmaatschappij
Naast het sociale en educatieve aspect benadrukken ze het economische, duurzame (en in feite ook educatieve): “De wegwerpmaatschappij loopt op z’n eind, weg ermee", zegt Van Arragon. “Het wordt steeds minder vanzelfsprekend dat je iets dat kapot is gewoon even vervangt door een nieuw exemplaar. Dat is helemaal niet nodig: heel vaak kun je het gewoon nog repareren.”
Soms gaat dat vlot, soms moet je flink priegelen. Zo is Kees Verhaaf, gewapend met een schroevendraaier, druk in de weer om een naaimachine weer op orde te krijgen. “Als ik dat veertje maar terug kan vinden, dan ben ik weer gelukkig”, verzucht hij. Verhaaf (75) wordt geassisteerd door Kayan Harmsen (14), scholier op het Eligant Lyceum. Kayan is een van de weinige jongeren in het reparatieteam. “Ik ben apetrots op hem”, zegt oude rot in het vak Verhaaf. “Hij kwam een keer met zijn moeder mee, ze hadden een tv’tje dat niet meer goed werkte. Dat heb ik kunnen herstellen. Toen zei Kayan: ‘Daar wil ik meer van weten.’ Dus kwam hij de volgende keer terug – we zitten hier elke laatste zaterdag van de maand.”
“Ik was toen nog net twaalf, denk ik”, zegt Kayan. “Ik vind het gewoon interessant hoe die apparatuur technisch in elkaar zit. Thuis was ik daar al eerder mee bezig.”
Reparatiegilde
De samenwerking tussen Verhaaf, die beroepshalve les heeft gegeven in computertechniek, en Kayan, doet een beetje denken aan de gilden uit vorige eeuwen. Ze zijn meester en leerling in het reparatiegilde. En soms heeft de leerling, Kayan dus, een tip waardoor de meester weer vooruit kan. Verhaaf: “We zaten een keer met z’n drieën of vieren om een projectje heen. We kwamen er niet achter wat er aan de hand was. Toen kwam Kayan erbij. Hij zei: Kijk, die twee draadjes, daar heb je de oorzaak. En gelijk had-ie.”
De maatschappij, die steeds meer op techniek is gebaseerd, heeft uitgerekend aan technici een groot tekort. “Ik ben zeker van plan de technische kant op te gaan”, zegt Kayan. Ook in zijn vriendengroep bevinden zich technici in de dop. Marion van Arragon: “Een Repair Café kan een stimulans zijn om je verder in de techniek te verdiepen, dat is een functie die we graag willen uitbouwen.”
Vandaar: een Repair Café speciaal voor jongeren, op 14 maart in het wijkgebouw in Leesten. Kayan: “Ik heb al een paar vrienden gevraagd om daarnaartoe te komen.” Jongeren kunnen er zelfstandig heen, of – als ze nog op de basisschool zitten – allicht met hun ouders, zegt Van Arragon.
Ton Schaap heeft vernomen dat later deze middag in De Uitwijk een jongen van zeventien een kijkje komt nemen. “We zijn natuurlijk heel blij met jongens zoals hij en Kayan. Die geven het Repair Café een boost.”
Nieuwsgierig
Het geldt voor zoveel waarmee je jong in aanraking komt, en zeker ook voor techniek: dat het je dan de rest van je leven niet meer loslaat. Wilco van Vuure kan ervan meepraten: “Ik was altijd in de weer met audio en video, daarna met computers. Niet in de zin van dat ik ze voor m’n plezier uit elkaar ging halen, maar ik was nieuwsgierig naar wat ik moest doen als ze niet meer functioneerden.”
Hij ging elektrotechniek studeren en heeft daardoor dat belangrijke streepje voor op de talloze leken die wel met computers werken maar geen idee hebben welke actie ze moeten ondernemen als zo’n apparaat het begeeft. Behalve dan: een nieuwe kopen. “Voor de meesten is een computer, of een broodrooster, een naaimachine, alleen maar een apparaat dat wel of niet aangaat.” In het Repair Café gaat een wereld voor je open. Daar kun je leren dat er bijvoorbeeld iets mis kan zijn met de voeding van een computer en dat dat heel goed te verhelpen is.
Schaap: “Zodat je de volgende keer als je naar het Repair Café komt ons al meer details kan geven dan alleen: ‘Ie-döt-’t-nie-meer’.” Het komt natuurlijk voor dat een apparaat zo versleten is dat het echt niet meer op te knappen is. Dat heeft Kayan ook al ervaren: “Het mooie is dat de mensen dan toch tevreden naar huis gaan. Omdat ze hebben gezien dat we er alles aan hebben gedaan.” En omdat ze een gezellig half uur of uurtje in het Repair Café hebben doorgebracht.
Het Jeugd Repair Café is op zaterdag 14 maart in wijkgebouw Hart van Leesten (tegenover de skatebaan) van 14.00 tot 16.00 uur.