Cultuurprijs voor Cellowercken Zutphen: ‘Juiste idee op de juiste tijd in de juiste stad’

di 3 mrt, 09:52 Cultuur

ZUTPHEN – Een voelbaar gemis: de uitreiking van de Antje-van-Dijk-cultuurprijs terwijl de naamgeefster er zelf niet meer bij was. Ze overleed vorig jaar op 18 augustus. Maar in de geest was ze aanwezig en ook haar zoons waren getuige van de uitreiking van de jaarlijkse prijs, dit keer aan Cellowercken Zutphen.

Door Sander Grootendorst

Zelf had Van Dijk vijf jaar geleden als eerste de prijs in ontvangst mogen nemen, vanwege haar grote betrokkenheid, privé en als raadslid, bij de Zutphense cultuur, waarbij ze ook altijd waardering toonde voor het ondernemerschap, het maatschappelijke lef van kunstenaars. Een criterium waaraan de initiatiefnemers van de Cellowercken zonder meer voldoen.

De jury was unaniem in haar besluit dat de prijs naar de stichting Cellowercken zou gaan. Vijfentwintig jaar geleden werd de basis gelegd voor cellostad Zutphen –  inmiddels is dat bij muziekliefhebbers wijd en zijd bekend. Juryvoorzitter Mari Plooij: “Eens in de twee jaar loop je door Zutphen en dan zie je ze overal. Jonge mensen met gigantische koffers. Dat zijn geen weekendtassen, er zitten cello’s in. Van jonge, getalenteerde cellisten van over de hele wereld. Ze komen om te leren, te spelen, elkaar te ontmoeten. Niet veel later arriveren de meesters, topmuzici, docenten, inspiratoren. En samen zorgen ze ervoor er cellomuziek klinkt in kerken, zalen, op het station, op pleinen en op straat. De mensen blijven staan om te luisteren.”

Festival
Dat zou allemaal nooit gebeurd zijn als twee Zutphenaren, Jeroen den Herder (cellist) en Wim Laurensse (onder meer bekend als de drijvende kracht achter de restauratie van de Sint-Janskerk) geen cellofestival hadden opgezet. op te zetten. Bij wijze van experiment. Met Laurensse als zakelijk en Den Herder als artistiek leider. “Het was een gedurfd idee”, zei Plooij. Het pakte goed uit, het festival zou uitgroeien tot een tweejaarlijkse traditie van internationale allure.

Later kwam daar de Cello Academie bij met jaarlijks zo’n vijftig studenten. In 2020 zijn festival en academie samengeklonken tot één organisatie: Stichting Cellowercken Zutphen. Plooij: “Een klein professioneel team, een bevlogen bestuur en een grote groep betrokken vrijwilligers. Dat is misschien wel typisch Zutphens, die goede samenwerking tussen professionals en vrijwilligers, studenten en meesters, bewoners en bezoekers.”

Geen luxe
“Cellowercken draagt muziek niet alleen uit, maar geeft haar door. Van generatie op generatie. Als kennis, als inspiratie, als een manier van leven. Deze prijs is een erkenning daarvoor. En een uitdaging aan iedereen om te blijven luisteren en te blijven ontdekken. Cultuur is geen luxe, het is wat een stad tot gemeenschap maakt.”

Volgens cultuurwethouder Sjoerd Wannet toont Cellowercken aan “waarin een kleine stad groots kan zijn”. “De stichting is een van de twee culturele partners binnen onze gemeente die mede door de landelijke fondsen worden gefinancierd. De andere partner is Dat Bolwerck” (het ‘huis voor kunst en gedachte’ waar de uitreiking plaatsvond).
Wannet benadrukte de onderwijsfunctie van Cellowercken. “Het is een echte aanvulling op het conservatorium, het versterkt onze stad, want hoe mooi is het dat we hier op die manier dan toch over een hbo-achtige instelling beschikken. Een instelling die ruimte biedt aan praktijk, experiment en onderwijs.”

Bloem
Jeroen den Herder deed daar nog een schepje bovenop: “Het juiste idee is in de juiste stad op het juiste moment neergezet”, zei hij. “Het festival is de bloem en wij zorgen voor de aarde die eronder zit. Het gaat erom dat mensen leren zich vrij te uiten in deze wereld. Daar zit de artisticiteit, de authenticiteit die wij proberen uit te dragen door de leerlingen zodanig vakkundig op te leiden dat ze met veel durf en inspiratie spelen.” Die durf brengt volgens Den Herder een “ongelooflijke kwetsbaarheid” met zich mee, maar wel op een “fantastische manier”. Helaas zijn er te weinig podia waarop jonge musici te kunnen uiten, zei Den Herder. Terwijl er wel behoefte aan is, ook bij het publiek. “We kunnen niet zonder ellkaar.”

De prijs bestaat uit een oorkonde en een wisseltroffee, een beeld ontworpen door Zutphense kunstenares Herma Schellingerhout. Hij werd overhandigd door een afvaardiging van de winnaars van vorig jaar, de groepering Collectief Alternatief. Tussen de plechtigheden door klonk er – uiteraard – muziek. Den Herder en Jojanneke van de Wetering (zakelijk leider bij Cellowercken) op cello en Hua-Hsuan Lee op piano. Een stuk van Mozart en een stuk van Piazello. Als dank voor de prijs, als dank aan het trouwe publiek. Als voorbeeld van hoe muziek kan raken. En als eerbetoon aan Antje van Dijk.