‘Waar vele mensen zwoegden, met hart en ziel, met hoofd en hand’
INTRO
Ons leven speelt zich voor een groot deel af in gebouwen. Soms zijn ze puur functioneel, sommige gebouwen zijn er om mee te pronken, terwijl anderen ze juist afzichtelijk vinden. Achter vrijwel elk gebouw schuilt een verhaal. Architect Edy Kwak neemt voor Achterhoek Nieuws een kijkje bij een bijzonder gebouw in de regio. Deze keer DRU-industriepark in Ulft .
‘Waar vele mensen zwoegden, met hart en ziel, met hoofd en hand’
ULFT - Ulft is een plaats in de Achterhoek dat tot 1 januari 2005 behoorde tot de gemeente Gendringen. Bij een gemeentelijke herindeling gingen de gemeenten Gendringen en Wisch samen verder onder de naam Oude IJsselstreek.
Op 1 januari 2023 telde Ulft 10.570 inwoners. Ulft heeft naast het dorp ook nog uit twee buurtschappen: Oer (Ulft noord) en De Pol.
Oer is de bijnaam voor het noorden van Ulft, en wordt zo genoemd vanwege het ijzer (oer) in de grond. Het is ook de reden waarom in Oer op 17 mei 1754 een ‘ijzerhut’ werd opgericht door de heren Bögel, Henning, graaf Van den Bergh en zijn raadsheer Roukens: ‘de Olde Hut’. Er werden voornamelijk kanonskogels en haardplaten gefabriceerd. In 1774 werd deze ijzergieterij overgenomen door de heren Diepenbrock (burgemeester) en Reigers (apotheker) en ging men andere producten fabriceren: vensters, roosters en ‘keukenemaille’ zoals braadpannen, badkuipen, haarden en later gasradiatoren onder de naam DRU (voluit 'Diepenbrock en Reigers Ulft').
Vanwege concurrentie had de DRU in de 19e eeuw een tijdlang in zwaar weer gezeten, maar in 1874 breidde de DRU onder bewind van F.B. van Deurvorst met succes uit. Het personeelsbestand groeide van 400 naar 700 en de internationale afzetmarkt werd vergroot.
Vanaf 1888 vernieuwde men de gebouwen en het bedrijf groeide. Na de Eerste Wereldoorlog moderniseerde de DRU grootscheeps. Er kwamen meer kantoorfuncties en een scheikundig laboratorium.
De crisis van de jaren dertig en vijftig lieten ook de DRU niet onberoerd maar door productvernieuwing en extra investeringen bleef het bedrijf overeind. In 1973 legde men de ijzergieterij stil en verkochten het bedrijf aan het internationale concern Kendrion. De oude gebouwen waren niet meer geschikt voor moderne productie en de DRU moest in 2003 in Ulft haar deuren sluiten om naar Duiven te worden verplaatst en het bedrijf is nog steeds springlevend.
De ‘ijzerhut’ van de DRU leverde producten als kachels, pannen en badkuipen aan miljoenen klanten wereldwijd. Wie kent niet de groene of oranje geëmailleerde pannensets van DRU, we hebben ze allemaal thuis gebruikt. Een roemruchtig verleden dat ons een indrukwekkend erfgoed heeft nagelaten, een ensemble van zeven industriële monumenten.
Wat nu te doen met al die leegstaande gebouwen?
Na een lange leegstand is er een grootschalig herbestemmingsproject begonnen, zijn er gebouwen en schoorstenen verwijderd, maar hebben ook een aantal gebouwen een herbestemming gekregen. Een Cultuurfabriek, een radio en tv-studio, bibliotheek, kunstgalerij, restaurant, popzaal, muziekschool, diverse verenigingen, conferentiezalen en een flink theater. Ook woningbouw en een nieuwe fabrieksschoorsteen (uit Ede). Het koninklijk paar bracht hier op dinsdag 6 mei 2014 een bezoek. Het totale complex heet nu ‘DRU Industriepark’.
Het is een uitermate groot complex en niet in enkele foto’s weer te geven. Het beste is het zelf te ervaren. Er is veel te zien en te beleven voor jong en oud. Er wordt van alles georganiseerd. Het is de moeite waard.
Op afstand is al mooi de oude watertoren uit 1913 en een schoorsteen te zien. De hoofdentree van het complex is het oude portiersgebouw. Het voormalig schaftlokaal is nu het restaurant. Mooi is te zien met hoeveel zorg de gevel is vormgegeven. De eenvormige ijzeren ramen met kleine raamverdeling, de donkere horizontale gevelbanden, die sierlijke gesmede gevelankers en vooral opvallend de met boogjes versierde dakrand. Een mooi bronzen beeld van een ijzergieter, de plantenbakken van cortenstaal, alles is met zorg vormgegeven.
Naast gerestaureerde bedrijfshallen die verschillende nieuwe bestemmingen hebben gekregen is ook een deel van het complex tot woningen omgebouwd waarbij de industriële functie duidelijk zichtbaar is gebleven. De woningen zijn rondom gemeenschappelijke groengebieden gegroepeerd. Ook de oude sheddakconstructies zijn duidelijk zichtbaar gebleven. In de binnenplaatsen maar ook aan de randen van het complex.
