Open Monumentendag 2024 in het teken van routes, netwerken en verbinding

26 augustus 2024, 18:34 Maatschappij

WINTERSWIJK - Sinds 1987 wordt elk jaar in Nederland de Open Monumentendag gehouden in het tweede weekend van september. Ook in Winterswijk zullen op 14 en 15 september talrijke monumenten hun deuren openstellen voor publiek. Het comité Open Monumentendag van de Vereniging Monumentenbelangen Winterswijk heeft het programma op 19 augustus bekend gemaakt tijdens een persconferentie in het Baarhuisje op de oude begraafplaats.

Door Lineke Voltman

Geschiedenis
De landelijke Stichting Open Monumentendag werd in 1986 opgericht, in een tijd dat in Nederland ingrijpende wijzigingen in de monumentenzorg op stapel stonden. Met de nieuwe Monumentenwet 1988 zou de Nederlandse monumentenzorg verregaand worden gedecentraliseerd, waarbij taken van de rijksoverheid werden overgeheveld naar gemeenten. Monumenten en monumentenzorg kwamen daardoor dichter bij burgers te staan, maar hoe dicht stonden burgers eigenlijk bij hun monumenten? En was er wel voldoende draagvlak onder de bevolking om monumenten te willen behouden? De Open Monumentendag bracht op laagdrempelige wijze een breed publiek met monumenten in aanraking en vergrootte zo de belangstelling en daarmee de instandhouding van monumenten.

Thema 
Elk jaar wordt een thema vastgesteld en voor dit jaar is dat ‘Erfgoed van routes, netwerken en verbindingen’ met als slogan ‘Onderweg’. Mensen en samenlevingen zijn altijd in beweging, routes en handelsnetwerken ontstonden, wegen werden aangelegd en nieuwe vervoermiddelen en manieren van communicatie werden uitgevonden.

Monumentenprijs 2023
De Open Monumentendag wordt geopend op 14 september om 10.00 uur in de Jacobskerk aan de Markt door wethouder Elvira Schepers. Tijdens deze bijeenkomst worden de drie genomineerden voor de Monumentenprijs 2023 gepresenteerd en de uiteindelijke winnaar bekend gemaakt. Wim Lobeek, lid van het comité Open Monumentendag, vertelt wie de genomineerden zijn.

Stal van uitspanning De Kappe
“De eerste is het pand Groenloseweg 112, vroeger was hier uitspanning de Kappe op de afweg naar Meddo. Het pand is gesloopt toen de ventweg werd aangelegd maar de stal bleef bestaan en is inmiddels verbouwd tot woning.

‘Ensemble’  
“De tweede genomineerde is eveneens een pand aan de Groenloseweg op de hoek met de Morskers Driehuisweg. Het is een boerderij met bijgebouwen of zoals wij het noemen een ‘ensemble’. Wat die plek bijzonder maakt is dat het een hele markante plek is waar niet alleen alle bijgebouwen maar ook het geboomte eromheen nog bestaan.”

 Bouwvallig oud huisje
“De woning aan de Kottenseweg 16 is de derde genomineerde. Het betreft een oud bouwvallig huisje dat de eigenaren helemaal hebben opgeknapt. Wij vinden het te bewonderen dat een dergelijk karakteristiek pand bewaard blijft voor de toekomst.” Volgens Lobeek zijn het niet direct monumenten maar karakteristieke panden die het toch waard zijn om genomineerd te worden.

Programma zaterdag
De te bezoeken monumenten op vrijdag zijn onder andere de Jacobskerk, het Raadhuis, de Museumwerkplaats Transit Oost (als enige niet gratis, de Vermaning, de Vrijmetselaarsloge, de Watertoren en theater Astoria.
Een nieuwe activiteit is te zien op het Mevr. Kuipers-Rietbergplein, daar staat een mobiel museum waarin meetapparatuur en meettechnieken in heden en verleden worden gepresenteerd door Interessengemeinschaft Geometerpfad. Op een aanhanger met glazen wanden worden historische landmeetkundige apparatuur, schrijf- en rekenmachines, tekenapparatuur en oude kaarten tentoongesteld. De Winterswijkse Oldtimer Club is eveneens op het Mevr. Kuipers-Rietbergplein aanwezig met een aantal oldtimers.
In het buitengebied kunnen de molen Bataaf, de Venemansmolen en De Sevink Mölle bezocht worden evenals de veldoven ’t Winkel, de Vlasoven te Veene en Schoppe Roerdink.

Programma zondag
Naast theater Astoria is de synagoge aan de Spoorstraat open en het Oldskool Hotel aan de Zonnebrink (de vroegere RHBS). In het buitengebied kan een bezoek worden gebracht aan de molen Bataaf en de Venemansmolen en de Schoppe Roerdink.

Tentoonstelling 
In de Jacobskerk is zaterdag van 11.00 tot 16.00 uur een tenttoonstelling te zien over verbinden van steden dorpen en mensen, mogelijk gemaakt door de Historische Kring Kotten.

Het programmaboekje van Open Monumentendag 2024 is gratis te verkrijgen bij de VVV en is ook te vinden op www.monumentenbelangenwinterswijk.nl